HAYTAP - Hayvan Hakları Federasyonu

Onlar "çok özel" köpekler... Girdikleri "çok özel" bir seçme sınavında başarılı oldular... Onlar artık olası bir depremde "eğitimli" köpekler sıfatıyla arama ve kurtarma görevini üstlenecekler.
Arama kurtarma köpekleri eğitiminin uluslararası standartlara oturtulması ve değerlendirilmesi amacıyla AKUT’un sponsorluğunda düzenlenen sınava katılan yedi köpekten beşi başarılı bulundu.
Sınav, merkezi Amerika’da olan FEMA’nın (Federal Emergency Management Agency) standartları çerçevesinde ve ERK9 (Emergency Response K9) Sınav Organizasyonu tarafından gerçekleştirildi.
AKUT’tan Cengiz Türküresin’in Jenny, İstanbul Çevik Kuvvet teşkilatından Abdulkadir Gülsoy’un Herkül, Halil Erden’in Doğukan, Ankara İtfaiye Müdürlüğü’nden Osman Kahraman’ın Alex ve Teoman Bulduk’un Liz isimli köpekleri sınavı geçerek FEMA 2 derecesinde sertifika kazandılar.

AKUT K9 Başkanı Esin Tanrısever eğitim süresince AKUT ve Çevik Kuvvet’in birlikte çalıştıklarını belirtiyor:
"Sınavı geçen köpeklerimiz enkazda insan
var sinyali verdiğinde kurtarma ekibini, ağır iş makinelerini gönül rahatlığıyla çağırabiliriz."
İncelemeler sonucunda, dört cins köpeğin arama ve kurtarma çalışmaları için uygun olduğu belirlenmiş: Alman Kurdu, Labrador, İskoç Border Collie, Golden Retriever:
"FEMA’nın belirlediği cinsler dışında başka köpekler de arama kurtarma görevinde çalışabilirler" diyor Tanrısever. " Önemli olan köpeklerin arama işini yapmaya karakterlerinin uygun olup olmadığı. Köpeklerin kişiliği, çok önemli. Bunun yanı sıra köpek sahibine düşen çok görev var. Her gün en az 2-3 saat köpeğiyle birlikte çalışması gerekiyor."

Beraber çalışmak gerek
Çevik Kuvvet Şube Md. Köpek Eğitim Merkezi’nde polis köpeği eğitmeni olan Hakan Çiftçi de köpekle sahibinin birlikte çalışmalarının önemini vurguluyor:
"Burada köpeğe mantık kullanmayı öğretiyoruz. Çünkü bizim yapacağımız şey köpeği enkaza götürmek ve birtakım komutlar vermek. Daha sonrası köpeğe kalmıştır. Bu alanda çalışan kişilerin mutlaka köpek psikolojisini bilmesi gerekiyor. Köpeğinin davranışlarından ne demek istediğini anlamalı."
İyi bir arama kurtarma köpeği için önerilen eğitim süresi üç yıl. FEMA 2 derecesinde sertifikayı kazanan AKUT köpeği Aralık 1999’da eğitime başlamış. Çevik Kuvvet’in köpekleri ise çok yoğun bir tempoda geçen altı ay sonunda FEMA 2 sertifikasını almış.
Köpeğinizin eğitimden geçerek arama kurtarma çalışmalarında görev almasını istiyorsanız AKUT’a üye olmanız ve köpeğinizle birlikte çalışmanız gerekiyor. AKUT’un Ataşehir’deki eğitim merkezinde çarşamba ve pazar günleri düzenlenen eğitimlere katılabilirsiniz. AKUT: (0212) 217 04 10

Eğitimdeki temel çalışmalar
Temel itaat çalışması
Köpeğin hemen dizinizin yanında yürümesi, otur bekle ya da yat bekle dediğinizde beş dakika boyunca beklemesi gerekiyor. Çalışmada bir başkası köpeğinizi uzak bir yere götürüyor. Gel dediğinizde gelmesi, dur dediğinizde de hemen durması gerekiyor. İlk aşamada, köpeğin diğer insanlara karşı agresif tavırlar gösterip göstermediğine bakılıyor. Çünkü depremde buldukları insana karşı yumuşak davranmaları gerekiyor.

Odaklanma çalışması
Bu çalışmada varilin içine birisi saklanıyor. Köpekten beklenen, kazazedeyi bulduğunda 30 saniye süresince havlaması. Farklı ekollerde köpeğin davranışı değişiyor, kuyruğunu bir başka şekilde sallıyor ya da oturuyor. Ama depremde köpekler insanların giremeyeceği küçük yerlere girdikleri için kazazedeyi bulduğunda 30 saniye havlayarak bildirmesi gerekiyor ki kazazedeye ulaşılabilsin.

Çeviklik çalışması
Enkaza hazırlık çalışması.
Bu bölümde köpekler çocukların oyun parkına benzeyen merdivenler, ağ benzeri yüzeyler, kaygan ya da oynar zeminlerin bulunduğu alanda çalıştırılıyor. Zeminlerin üzerinde köpeğin kendine güvenerek hareket etmesi gerekiyor. Köpek tamamen aradığı kazazedeye odaklanmalı. Sanki evinin bahçesinde rahatça gezinircesine arama yapabilmesi için bir ön hazırlık.

Yönlendirme çalışması
Köpeğe sağa ve sola gitme komutları hem sözle hem de kol ve vücut hareketleriyle veriliyor. Köpeğin belirttiğiniz yöne doğru gitmesi gerekiyor. Köpek enkaz çalışmaları sırasında belli bir bölgeye takılıp kalabiliyor. Bu çalışma onu oradan ya da kendisi için riskli olacak bölgelerden uzak tutmak amacıyla yapılıyor. Yönlendirme çalışmasının 25 metre uzaktan yapılması şart.

Enkaz arama çalışması
Burada da bin metreküplük bir enkaza iki kazazede görünmeyecek şekilde saklanıyor. Sahibi köpeği yolluyor ve hemen bir duvarın arkasına geçiyor. Çünkü ilk kazazedeye ulaştığında köpeğiyle göz kontağında olmaması gerekiyor. Köpek saklanan kazazedeyi bulduğunda havlamaya başlıyor. Sahibi yanına gidip ona ödül veriyor. Sonra bulunduğu yerden ikinci kazazedeyi bulması için gönderiyor.

YA BİZ ONLARA NASIL DAVRANIYORUZ ?

İzmir İtfaiyesi’nin arama-kurtarma köpekleri, eğitimleriyle görenlere parmak ısırtıyor. Köpekler, sadece canlı insan bulmak üzere eğitim alıyorlar. İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı Arama Kurtarma Şube Müdürlüğü’ne bağlı 5 adet arama kurtarma köpeği, afetlerde hayat kurtarmak üzere eğitiliyor. 17 Ağustos 1999 yılında meydana gelen Gölcük depreminden sonra itfaiye bünyesine dahil edilen arama kurtarma köpekleri, eğitimleriyle göz kamaştırıyor. Köpekler deprem, yangın, sel gibi afet durumlarında enkazdan canlı insan kurtarmak üzere günde 8 saat eğitim alıyorlar. Özel eğitim almış 4 eğitmen, labrador cinsi Şans, Seymen, Giny ve Betty ile pointer cinsi Şiva’yı ezber yöntemi yerine şartlı refleks tekniğiyle, ödül sistemine dayalı eğitiyor.

Köpeklere, yönlendirme, çeviklik, itaat ve arama-bulma ana başlıklarında eğitim verildiğini belirten köpek eğitmeni İbrahim Yılmaz, söz konusu eğitimlerin ilk önce oyun şeklinde başlatıldığını belirtti. Hayvanın sadece canlı insan bulmaya yönelik eğitim aldığına dikkat çeken Yılmaz, “Afet sonrası enkaz durumunda köpeğin karşılaşabileceği her türlü sürprize karşı, hayvanı sosyalleştiriyoruz. Bu yüzden zaman zaman hayvanat bahçesine giderek evcil hayvanlar ile bazen de insanlarla tatbikat yapıyoruz. Hayvanın enkaz altındaki ölülere de havlama yaparak zaman kaybına uğramamak için özel bir eğitim veriyoruz. Köpeğin ezber yapmaması için de, her çalışma gününde farklı noktalardan başlattığımız eğitimi bazen teker teker bazen de grup halinde gerçekleştiriyoruz” dedi.

Özel eğitim almış bu köpeklerin şov köpeği olmadıklarını, sadece insan hayatı kurtarmak üzere eğitim aldıklarını ifade eden Yılmaz, “Bu nedenle köpeklerimizin kafalarının karışmaması amacıyla onlara gerekli bilgilerin dışında başka eğitimler vermiyoruz. Bu kutsal işi, layıkıyla yapabilmeleri için çok titiz çalışıyoruz” diye konuştu.

Arama kurtarma köpeği Seymen, engebeli arazide kolay tırmanış yapması için merdiven çıkartılarak eğitiliyor.

http://www.izmir.bel.tr/Details.asp?textID=5666

Deprem sonrası kurtarma çalışmaları Japonya’da bir bilim dalı

Japonlar deprem ve depreme müdahale konusunda son derece uzmanlaşmış bir ulus. Çünkü Japonya'da her gün yüzlerce deprem oluyor. Deprem sonrası kurtarma çalışmaları ve organizasyonu bir bilim dalı. Bu bilimin de teknolojisini oluşturmuşlar. Türkiye'ye gelen Japon kurtarma ekibi, deprem konusunda Japon mucizesini gözler önüne serdi. Japon ekibi Yalova çevresinde 48 saat içinde birçok canı kurtardı.

Askeri disiplin

Korkunç depremin haberi Japonya'ya ulaştığı anda, Japon hükümeti, bir yardım ekibinin hemen hareket edecek şekilde hazırlanması emrini vermiş. 12 saat süren bir hava yolculuğunun ardından 47 kişiden oluşan Japon ekibi, çarşamba günü öğlen saatlerinde İstanbul'a indi.

Japon ekibinin özel malzemelerinin ağırlığı toplam birbuçuk ton. Her biri çelik kasalar içinde. İstanbul Valiliği'nin yönlendirmesiyle Yenikapı'dan kalkan feribotla Yalova'ya geldiler. İlk durak kriz masasının kurulduğu kentin futbol stadyumu. Her çalışma buradan koordine ediliyor. Ancak futbol sahası kentin içinde olduğu için buraya ulaşmak saatler sürüyor. Karanlık bastı ve artık Yalova'da sadece ay ışığı hakim. Ekip Başkanı Mitsunori Shirakawa, asker disipliniyle hareket eden ekibine, ‘Başlayın’ emrini verdi. İlk durak Yalova'nın 15 kilometre doğusundaki Kahramanlar Sitesi.

ÖNCE CANLIYI BUL

Depremzedeler, kurtarma çalışmasının enkazın kaldırarak yapıldığını düşünüyor. Yalova içindeki çoğu çalışma da bu mantıkla yapılıyor. Yani tonlarca ağırlıktaki beton duvarlar vinçlerle, kepçelerle kaldırılmaya çalışılıyor. Japonların farkı burada başlıyor.

Canlıyı enkazı kaldırmadan buluyorlar. ‘Pin point’ adı verilen nokta bulma esasıyla çalışan ekip, moloz yığını haline gelen ve yüzlerce metrekarelik bir alanda bir tepe görüntüsü oluşturan sitenin hangi bölgesinde canlı olduğunu sanki röntgen filmi çeker gibi buluyorlar. Diğer ülkeden gelen yardım ekipleri ise bu işi köpeklerle yapıyor. Kokuyu alan köpek kaç kat, ya da metre altta canlı olduğunu söyleyemiyor ki. Japonlar bu nedenle kendi ülkelerinde de köpek kullanmıyor.

Enkaza uzun bir oltayı andıran ve bir ekrana bağlı Fiberscope adı verilen bir alet uzatılıyor. Elektronik alet, enkazı hassas bir şekilde dinliyor. Soluk alışverişi ve nabız atışının sesini arıyor. Nabız atışı bulunduğunda, işte canlı! Ekrandan yeri ultrasonografi gibi görülüyor. Bu alet aynı zamanda dokunarak ilerlediği yerlerin kimyevi özelliklerini tahlil ediyor. Yani taş arasından ilerlerse ‘taş’, bir insana çarparsa ‘insan’, yaşıyorsa ‘canlı’ ya da ‘ceset’ diye mesajlar gönderiyor.

Köpekli kurtarma timi

Almanya'nın Hamburg kentinden gelen gönüllüler, depremi duyar duymaz soluğu Türkiye'de alan yabancılar arasındaydı. ‘Kurtarma Köpekleri Gönüllü Timi’ Avcılar Merkez Karakolu'nun yanında kurdukları çadırlarda konuşlandı.

Masrafları Almanya'daki Kızılhaç tarafından karşılanan gönüllülerin temel prensibi ‘‘dünyanın neresinde olursa olsun hayat kurtarmak.’’ Asıl mesleklerinin yanısıra haftada bir gün eğitim görerek, özel eğitimli köpeklerinin yardımıyla Almanya ve dünyada can kurtarmayı amaçlayan gönüllüler ev kadını Wirblat Busch, Astrid Harbs, uçak mühendisi Dirk Bomme, mühendis Heino Harbs, mobilyacı Gerret Herbst, sürücülük kursu öğretmeni Daniel Pacher ve doktor Hans Paulini'den oluşuyor. Avcılar'da göçükten göçüğe koşan ekibin Alman Kurdu ve Labrador cinsi dört köpeği enkaz altındaki ölülerin ve sağ olabilecek kişilerin yerini saptamaya çalışıyor.

Grubun lideri Heino Harbs sağ birini hissetiğinde köpeğin havladığını, ceset yeri belirlediğinde de havlamadan o bölgenin üzerinde dolaştığını söyledi.

Kızılhaç'a fazla yük olmamak için masrafları minimuma indirdiklerini anlatan Harbs, ihtiyaç olduğu sürece kalacaklarını da vurguladı. Harbs, kendilerinin ölü ya da sağ olanları saptadıktan sonra işlerinin tamamlandığını, ceset ya da canlıları çıkarmanın diğer görevlilerin işi olduğunu belirtti.